Inventaris van het Archief van
de Neo-Sannyasbeweging Nederland sedert 1977
1. Inleiding.
Bij de overdracht van het archief aan het Internationaal Instituut voor Geschiedenis (IISG) te Amsterdam in 1999 werd een inventaris meegeleverd. In een korte inleiding werd daarbij ingegaan op persoon en werk van Osho, op het Nederlandse Boeddhaveld en op het belang van het bewaren van documentatie:
'Het archief kan een grote bijdrage leveren tot een beter inzicht in de manier waarop het 'Boeddhaveld' van een belangrijk Spiritueel Meester uit de 20e eeuw vorm kreeg. Het kan dienen om een samenhangende geschiedenis te schrijven over de Neo-Sannyasbeweging in Nederland, en haar contacten met Pune. Speciaal blijkt eruit hoe men vorm probeerde te geven aan de opbouw van een commune-leven op spirituele basis, een uniek experiment: 'My commune', zo luidde een uitspraak van Bhagwan, 'is no ordinary commune, but a community to provoke God'.'
2. Overdrachtprocedure en privacy-regeling.
Al het overgedragen archiefmateriaal blijft eigendom van de Stichting VVO. Met het IISG is een 'Overeenkomst van in bewaargeving' gesloten, waarin vastgelegd werd welke dozen voor iedereen vrij toegankelijk zijn (het gaat dan vooral om verzamelingen knipsels, kranten en tijdschriften) en welke dozen ingezien mogen worden na voorafgaande toestemming van het bestuur van de Stichting VVO. Schenkers van archiefmateriaal aan de Stichting kunnen in een 'Verklaring van Overdracht' laten vastleggen dat het bestuur van de Stichting deze toestemming alleen met hun instemming geeft. Op deze manier wordt de privacy van betrokkenen gewaarborgd.
3. Technische omschrijving.
Het archief bestaat uit 146 zgn. gemeente-archiefdozen, die gezamenlijk een lengte van ca 16 strekkende meter beslaan. Deze dozen betreffen het tot nog toe (globaal) geordende archiefmateriaal. Een verdere uitbreiding van het archief in de nabije toekomst wordt niet uitgesloten.
4. Korte inhoudelijke omschrijving.
- De dozen 1 t/m 7 bevatten kranten en tijdschriften van de beweging uit de periode 1973-1985. Vooral Sannyas Magazine ('oude' Pune periode) en de Rajneesh Times International (periode commune Amerika) vormen een unieke verzameling.
- In de dozen 8-10 is de nieuwe Rajneesh Times International te vinden (opnieuw verschenen in 1987, periode 1988-1993).
- De dozen 11-13 bevatten de Nederlandstalige Rajneesh Times, die van 1983-1987 verscheen.
- Een grote verzameling (meest Nederlandstalige) knipsels uit kranten en tijdschriften is opgenomen in de dozen 14-27. Ze beslaan de periode 1977-1994, en geven feiten en achtergronden over de ontwikkelingen binnen het 'Boeddhaveld'.
Naast de grote algemene commune in Amsterdam en de therapeutische commune Grada Rajneesh, later The Humaniversity) in Egmond aan Zee waren er zo'n 20 kleinere Rajneesh Meditatie Centra (RMC's) in Nederland. Slechts van enkele van die kleinere centra is wat archiefmateriaal bewaard gebleven. - Archiefstukken van Sharan RMC te Haarlem (1981-1983), doos 28.
- Doos 29 en 30 (gedeeltelijk) bevat archiefstukken uit de beginperiode van Grada Rajneesh. In doos 30 zijn ook stukken te vinden over de contacten tussen de RMC's onderling en belastingkwesties.
- In doos 31 zitten diverse stukken, o.m. over de aanmelding van de beweging als kerkgenootschap in de zin van de Wet op de Kerkgenootschappen en over de oprichting van een genezerscollectief.
- In doos 32 is materiaal te vinden over allerlei (gerechtelijke) procedures die zijn gevoerd m.b.t. de berichtgeving in de pers rond Bhagwan (1984-1990). In deze doos bevinden zich ook de stukken over de aanvraag van een visum voor Bhagwan voor Nederland (1986, na zijn vertrek uit Amerika).
- Doos 33 bevat stukken over de contacten vanuit Nederland met sannyasins in Polen en de Sovjet-Unie.
- In de dozen 34-36 zijn vergaderstukken opgenomen van De Stad Rajneesh (Osho Stad) Amsterdam (1988-1991). Uit dit materiaal komt naar voren hoe tot de opheffing (faillissement) eind 1990 de commune organisatorisch vorm kreeg.
- De dozen 37-41 bevatten Pers- en Publiciteitszaken (Amsterdam) en de contacten met de ashram in Pune hierover (1987-1991).
- In doos 42 zijn diverse stukken te vinden, o.a. over de heruitgave van een Nederlandstalige Rajneesh Times, over de Ambassadeur van Bhagwan in Nederland (Swami Deva Amrito, J. Foudraine) en een ongepubliceerd manuscript over ervaringen als sannyasin in Pune en Rajneeshpuram.
- De dozen 43 en 44 bevatten stukken over de kortstondige uitgave van OSHO MAGAZINE (Nederlandstalig, 1989/1990).
- In de dozen 45-48 bevindt zich het archiefmateriaal van de World Academy (voluit: World Academy for Creative Science, Art and Consciousness). Deze Stichting (1988-1989) ondernam o.a. aktiviteiten op het gebied van publiciteit (Mensenrechten en de vele visumweigeringen voor Bhagwan). Tevens werd een bibliotheek aangelegd van Bhagwan's boeken (ca 600) die toegankelijk gemaakt werd via een computerzoek-programma (The Quest).
- In de dozen 49-51 bevindt zich het archief van de Stichting ROS (Rajneesh Omroep Stichting), later Stichting ZON (Zender Osho Nederland, 1988-1998). Deze Stichting beijverde zich om zendtijd op radio en TV te krijgen.
- In doos 52 zijn de stukken ondergebracht van de Stichting VVO (Vrienden van Osho, sinds 1989). Deze stichting is nog steeds aktief als aanspreekpunt in Nederland voor zaken die Osho's boodschap betreffen.
- De dozen 53 t/m 60 bevatten meest aanvullingen op diverse bovengenoemde dozen.
- Doos 61 t/m 63 bevat materiaal over Sukhama OMC te Rotterdam, doos 64 privé-materiaal, doos 65 gegevens over Centrum Body & Soul’ te Venwoude, doos 66 t/m 69 aanvullingen op de reeds bestaande knipselverzamelingen
- De dozen 70 t/m 72 bevatten naast gegevens over diverse centra en (privé-) documentatie ook aanvullingen op de collectie knipsels en Nieuwsbrieven.
- De dozen 73 t/m 75 bevatten materiaal over het in 2003 gehouden Osho Symposium ‘De Wetenschap van het Hart’.
- Dan volgt een serie dozen (76 t/m 87) met divers materiaal (o.a. betreffende vergaderingen van het bestuur van de Stichting Vrienden van Osho). De dozen 83 en 86 bevatten gegevens over de organisatie van het in 2006 gehouden Osho Film Festival in Rotterdam.
- In de dozen 88 t/m 90 zijn aanvullingen opgenomen op de collectie Osho Times International. In de dozen 91 t/m 93 zijn de jaargangen 1996 t/m 2008 van het tijdschrift ‘Viha Connection’ opgenomen.
- In de dozen 94 t/m 113 is de grote basisverzameling archiefmateriaal van De Stad Rajneesh te vinden.
- De dozen 114 t/m 125 bevatten het archiefmateriaal van de Rajneesh Times Nederland.
- In de dozen 126 t/m 129 zijn gegevens te vinden over de Stichtingen Sadhana en Amitabh, terwijl de dozen 130 t/m 139 de gegevens bevat over Stara Holding BV.
- De dozen 140 t/m 146 bevatten materiaal over de Stichtingen Satnam, Satnam Travel en Huisvesting.